<p>თემის აქტუალობა განპირობებულია თანამედროვე ჰუმანიტარულ მეცნიერებებში ინტერდისციპლინური მიდგომების მზარდი მნიშვნელობით, განსაკუთრებით გლობალიზაციის, სოციალური ტრანსფორმაციების და ეკონომიკური უთანასწორობის ზრდის პირობებში. ამ კონტექსტში ივანე ჯავახიშვილის მეთოდოლოგიური ხედვა და მისი მიერ ილია ჭავჭავაძის ისტორიული კონცეფციის ინტერპრეტაცია წარმოადგენს მნიშვნელოვან საფუძველს ისტორიული პროცესების, როგორც კომპლექსური და მრავალფაქტორული მოვლენების, გააზრებისთვის. აღნიშნული მიდგომა, რომელიც განსაკუთრებულ ყურადღებას უთმობს სოციალურ, ეკონომიკურ და კულტურულ ფაქტორებს, აქტუალურია როგორც ისტორიოგრაფიული კვლევებისთვის, ასევე თანამედროვე საზოგადოებრივი პროცესების ანალიზისთვის.</p>
<p>კვლევის მიზანი: კვლევის მიზანია ივანე ჯავახიშვილის მეთოდოლოგიური ხედვის გაანალიზება და იმის გამოვლენა, თუ როგორ ახდენს იგი ილია ჭავჭავაძის ისტორიული კონცეფციის ინტერპრეტაციას, განსაკუთრებით ისტორიული პროცესის სოციალური და ეკონომიკური საფუძვლების კონტექსტში. კვლევის ობიექტი: კვლევის ობიექტს წარმოადგენს ივანე ჯავახიშვილის ისტორიოგრაფიული მემკვიდრეობა. კვლევის საგანი: კვლევის საგანია ჯავახიშვილის მეთოდოლოგიური მიდგომები და ილია ჭავჭავაძის ისტორიული კონცეფციის მისეული ინტერპრეტაცია. კვლევის ამოცანებია: ილია ჭავჭავაძის ისტორიული კონცეფციის ძირითადი პრინციპების იდენტიფიცირება; ივანე ჯავახიშვილის მიერ აღნიშნული კონცეფციის მეთოდოლოგიური გააზრების ანალიზი; ისტორიული პროცესის სოციალურ და ეკონომიკურ ფაქტორთა როლის შეფასება; ისტორიული კვლევის ძირითადი მეთოდოლოგიური პრინციპების (ობიექტურობა, კრიტიკა, კომპლექსურობა) გამოკვეთა; ქართული ისტორიოგრაფიის მეცნიერული ფორმირების პროცესის ანალიზი.</p>
<p>მეთოდოლოგიური მიდგომა: კვლევა ეფუძნება კომპლექსურ, ინტერდისციპლინურ მიდგომას, რომელიც მოიცავს ისტორიულ-კრიტიკულ ანალიზს, წყაროთა შედარებით შესწავლას, მიზეზ-შედეგობრივ ანალიზს და სისტემურ ინტერპრეტაციას. გამოყენებულია ისტორიული პერსპექტივის პრინციპი, რომელიც გულისხმობს მოვლენების გააზრებას მათი ეპოქის კონტექსტში.</p>
<p>ძირითადი შედეგები და გამოყენება: კვლევის შედეგად დადგინდა, რომ ივანე ჯავახიშვილმა ილია ჭავჭავაძის ისტორიული კონცეფცია გარდაქმნა მეცნიერულ და მეთოდოლოგიურად ჩამოყალიბებულ სისტემად. გამოვლინდა, რომ ისტორიული პროცესის გააზრებაში გადამწყვეტ როლს ასრულებს სოციალური და ეკონომიკური ფაქტორები - საზოგადოებრივი ურთიერთობები, ეკონომიკური სტრუქტურები და მატერიალური პირობები. ასევე დადასტურდა, რომ ჯავახიშვილის მიდგომა ამკვიდრებს ისტორიული კვლევის ისეთ პრინციპებს, როგორიცაა ობიექტურობა, კრიტიკული ანალიზი და კომპლექსურობა. კვლევის შედეგები შეიძლება გამოყენებულ იქნას ისტორიოგრაფიის, ეკონომიკური ისტორიისა და სოციალური მეცნიერებების სფეროში, როგორც თეორიული და მეთოდოლოგიური საფუძველი, ასევე თანამედროვე საზოგადოებრივი პროცესების ანალიზისათვის.</p>
<p>საკვანძო სიტყვები: ისტორიული მეთოდოლოგია, ეკონომიკური ფაქტორი, სოციალური სტრუქტურა, ისტორიული და მეცნიერული კრიტიკა, შედარებითი მეთოდი, ქართული ისტორიოგრაფია.</p>
<p>სტატიის DOI: <a style="font-family: Arial, 'sans-serif'; font-size: 11pt;" href="https://doi.org/10.55367/TWVY3585"><span style="font-size: 10.0pt; mso-bidi-font-size: 11.0pt; line-height: 115%;">https://doi.org/10.55367/TWVY3585</span></a></p>
