საერთაშორისო ჟურნალი სოციალურ მეცნიერებებში

PDF-ის ჩამოტვირთვა
მასწავლებელთა საკვალიფიკაციო მოთხოვნები და მათი ეფექტიანობა საჯარო ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში
ნატო გუგავა, ნინო ვასაძე
08/04/2026 აბსტრაქტი

განათლება ნებისმიერი სახელმწიფოს ერთ-ერთი მთავარი პრიორიტეტია. განათლების ხარისხის გაუმჯობესებაში მასწავლებლის როლი კრიტიკულად მნიშვნელოვანია, რადგან მისი პროფესიული ცოდნა, უნარ-ჩვევები და მიდგომები განაპირობებს სასწავლო პროცესის ეფექტიანობას და მოსწავლეების მაღალი აკადემიური მიღწევების უზრუნველყოფას. 21-ე საუკუნის მზარდი გამოწვევების საპასუხოდ, აუცილებელია, რომ ერთი მხრივ, განათლების სისტემა იყოს მოქნილი და ადაპტირდეს თანამედროვე მოთხოვნებსა და საჭიროებებზე, ხოლო მეორე მხრივ, პედაგოგები აღჭურვილი იყვნენ ისეთი ცოდნითა და უნარებით, რომლებიც ხელს შეუწყობს სწავლების ეფექტიან მართვასა და მოსწავლეების სრული პოტენციალის გამოვლენას. აღსანიშნავია, რომ ეროვნული კანონმდებლობით ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებების მასწავლებელი ვალდებულია შეასრულოს მასწავლებლის პროფესიული სტანდარტი, მასწავლებლის პროფესიული ეთიკის კოდექსი და დარგობრივი მახასიათებლით განსაზღვრული მოვალეობები, გააცნობიეროს თითოეული მოსწავლის უნიკალურობა და მათი პიროვნული, სოციალურ-ემოციური და კოგნიტური განვითარებისთვის გამოიყენოს სწავლების დიფერენცირებული სტრატეგიები. ამასთან, მასწავლებელმა უნდა განახორციელოს მოსწავლეთა მიღწევების გაუმჯობესება საკუთარი საქმიანობისა და მოსწავლეთა შეფასების ანალიზის საფუძველზე, იყოს სიახლეების დამნერგავი პედაგოგიურ პრაქტიკაში, ფლობდეს ინფორმაციულ-საკომუნიკაციო ტექნოლოგიებს და გამოიყენოს ისინი სწავლების პროცესში. ის მუდმივად უნდა იყოს ორიენტირებული უწყვეტ პროფესიულ განვითარებაზე. შესაბამისად, მასწავლებლის მაღალი კვალიფიკაცია და პროფესიონალიზმი უმნიშვნელოვანეს როლს თამაშობს სასკოლო განათლების ხარისხის გაუმჯობესებაში. სწორედ ამ მიზნით  საქართველომ 2010 წლიდან მასწავლებლებს ახალი მოთხოვნები წაუყენა და დაინერგა მასწავლებელთა სასერტიფიკაციო გამოცდები. მიუხედავად იმისა, რომ საქართველოში არსებობს სახელმწიფოს მიერ დადგენილი წესი, რომელიც მოიცავს მასწავლებლობის მსურველისთვის წაყენებულ საკვალიფიკაციო მოთხოვნებს და დაინერგა მასწავლებლის მომზადების საგანმანათლებლო პროგრამები, სისტემაში დღემდე რჩებიან უსტატუსო პედაგოგები, რომლებსაც არ აქვთ დადასტურებული სახელმწიფოს მიერ დადგენილი მინიმალური კომპეტენცია. ამდენად, საინტერესოა, როგორ ხდება მასწავლებლის დასაქმება სკოლებში, რადგან მიუხედავად საგანმანათლებლო სისტემაში არსებული რეგულაციების და კომპეტენციის მოთხოვნებისა, პრაქტიკაში ხშირად გვხვდება ისეთი შემთხვევები, როცა პედაგოგს არ აქვს  საბაზისო უნარები, რაც მას დაეხმარება წარმატებული და შედეგზე ორიენტირებული სასწავლო პროცესის წარმართვაში. აღნიშნულის გათვალისწინებით, ნაშრომში განხილულია საქართველოს ზოგადსაგანმანათლებლო დაწესებულებებში მასწავლებელთა შერჩევისა და საკვალიფიკაციო მოთხოვნების ეფექტიანობა, ეროვნულ მარეგულირებელ კანონმდებლობასა და საერთაშორისო პრაქტიკასთან შესაბამისობა, ასევე პერსპექტივები, რომლებიც საქართველომ უნდა განახორციელოს განათლების სისტემის მოდერნიზაციისთვის. კვლევის შედეგად გამოვლინდა აღნიშნულ სფეროში არსებული ძირითადი პრობლემები და ხარვეზები. ამ კონტექსტში განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება მასწავლებელთა საკვალიფიკაციო მოთხოვნების ეფექტიანობის შეფასებას, რადგან აღნიშნული საკითხი წარმოადგენს კვალიფიციური და პროფესიონალი მასწავლებლების მოზიდვისა და შენარჩუნების ერთ-ერთ მნიშვნელოვან წინაპირობას. ეს კი, თავის მხრივ, პირდაპირ კავშირშია განათლების ხარისხის გაუმჯობესებასთან და მოსწავლეთა აკადემიურ წარმატებასთან. მიღებული შედეგების ანალიზის საფუძველზე შემუშავდა შესაბამისი რეკომენდაციები, რომლებიც მიზნად ისახავს არსებული პრაქტიკის გაუმჯობესებას. საკვნაძო სიტყვები: მასწავლებელთა საკვალიფიკაციო მოთხოვნები, კონკურსი, მასწავლებლის  კომპეტენცია, სასერტიფიკაციო გამოცდა, საქართველო. სტატიის DOI:<span style="box-sizing: border-box; text-align: justify; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; font-size: 9pt; line-height: 13.8px; font-family: Arial, 'sans-serif'; color: black;"> <a style="box-sizing: border-box; color: #007bff; text-decoration-line: none; background-color: transparent; text-align: justify; font-family: Arial, 'sans-serif'; font-size: 14.6667px;" href="https://doi.org/10.55367/FRKS3639">https://doi.org/10.55367/RAJO9027</a>

PDF-ის ჩამოტვირთვა
ჯ. აკერის ბრენდის პიროვნების სკალის (BPS) კრიტიკული ანალიზი და მისი განახლების პერსპექტივები
ნიკოლოზ ჯავახიშვილი
08/04/2026 აბსტრაქტი

ჯენიფერ აკერის მიერ შემუშავებული ბრენდის პიროვნების სკალა (BPS) ორი ათწლეულის განმავლობაში იყო მარკეტინგული კვლევის ცენტრალური ინსტრუმენტი. სკალამ გამოკვეთა ბრენდის პიროვნების ხუთი ძირითადი განზომილება: გულწრფელობა, აღტაცება, კომპეტენტურობა, ელეგანტურობა და სიმტკიცე. მიუხედავად ამისა, მას დაუგროვდა სერიოზული კრიტიკა, რომელიც ცნებითი ბუნდოვანების, განზომილებათა სტრუქტურული შეუსაბამობის, მეთოდოლოგიური სირთულეებისა და სემანტიკურ-კონტექსტური შეზღუდვების ირგვლივ ჩამოყალიბდა. ცნებითი მხარე მიუთითებს, რომ აკერის განსაზღვრება პიროვნების და იმიჯის ცნებებს ერთმანეთში ურევს. განზომილებითი სტრუქტურა ხანდახან ვერ განმტკიცდა სხვადასხვა კულტურასა და ინდუსტრიაში, სადაც აღმოჩნდა ახალი განზომილებები ან ხუთფაქტორული მოდელი ვერ განმეორდა. მეთოდოლოგიური ანალიზი აჩვენებს, რომ პერსონიფიკაციის ინსტრუქციამ და ფაქტორულმა ანალიზმა შესაძლოა ხელოვნურად წარმოქმნა პიროვნების ილუზია. სემანტიკური სიზუსტე და კონტექსტის მგრძნობელობა მიუთითებს, რომ BPS-ში გამოყენებული ტერმინები ხშირად არ ასახავს რეალურ პიროვნების თვისებებს და იწვევს ინტერპრეტაციის სირთულეებს კულტურათაშორის გამოყენებისას. დოკუმენტი გთავაზობთ ახალ ოთხდომენიან ანალიტიკურ ჩარჩოს BPS-ის სიღრმისეული ანალიზისთვის და ასკვნის, რომ საჭიროა ახალი თეორიული მოდელის შექმნა, რომელიც იქნება ცნებით მკაფიო, კულტურულად ადაპტირებადი, მეთოდოლოგიურად გამართული და სემანტიკურად ზუსტი. ახალი მოდელი უნდა მოიცავდეს მკაფიოდ განსაზღვრულ პიროვნების თვისებებს, მოქნილ განზომილებით სტრუქტურას, უარყოფითი ასპექტების ჩართვას და მრავალპერსპექტიულ მეთოდოლოგიურ მიდგომებს, რაც უფრო უკეთესად ასახავს ბრენდის პიროვნებას 21-ე საუკუნის პირობებში. საკვნაძო სიტყვები: ბრენდის პიროვნება, აკერის სკალა, კრიტიკული ანალიზი, ცნების საფუძვლები, განზომილებითი სტრუქტურა, კულტურული ადაპტაცია, მეთოდოლოგიური სიწმინდე, სემანტიკური სიზუსტე, ახალი მოდელის შექმნა. სტატიის DOI:<span style="box-sizing: border-box; text-align: justify; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; font-size: 9pt; line-height: 13.8px; font-family: Arial, 'sans-serif'; color: black;"> <a style="font-family: Arial, 'sans-serif'; font-size: 14.6667px; text-align: justify; background-color: transparent; box-sizing: border-box; color: #007bff; text-decoration-line: none;" href="https://doi.org/10.55367/FRKS3639">https://doi.org/10.55367/BSOS5827</a>

PDF-ის ჩამოტვირთვა
სექტორული პოლიტიკის გავლენა საერთაშორისო ურთიერთობებზე (საქართველოს მაგალითზე)
სოფიო გაბელაია
08/04/2026 აბსტრაქტი

სექტორული პოლიტიკა განიმარტება, როგორც სახელმწიფოს ფუნქციონირების და მართვის ფორმა, რომელიც გულისხმობს ეროვნული ინტერესების მიღწევას კონკრეტული მიმართულებით შემუშავებული სტრატეგიის გატარების გზით. სახელმწიფოები სექტორული პოლიტიკის დანერგვას და განვითარებას ხელს უწყობენ გლობალური კონკურენციისთვის გამკლავების მიზნით, რაც თავის მხრივ იწვევს ეკონომიკის მოდერნიზაციას— ინდუსტრიის განვითარებას, მაღალი ტექნოლოგიების დანერგვას, სახელმწიფო სერვისების დახვეწას, სამუშაო ადგილების ზრდას და ა.შ. საერთაშორისო ურთიერთობების კომპლექსური ხასიათიდან გამომდინარე მარტივია მისი ინტეგრირება სექტორულ პოლიტიკაში. უსაფრთხოება, ეკონომიკა, სამართალი, გარემოს დაცვა, განათლება, ეკოლოგია, რელიგია, კულტურა... ეს იმ სექტორების არასრული ჩამონათვალია, სადაც ნებისმიერ სახელმწიფოს აქვს შესაძლებლობა გაითვალისწინოს საერთაშორისო სტანდარტები, პრაქტიკა, გამოცდილება და საჭიროებები სექტორული პოლიტიკის დაგეგმვისა და გატარების ეტაპზე. ასევე, გააღრმავოს თანამშრომლური ურთიერთობა დარგობრივ დონეზე და მოარგოს მართვის მოდელი არსებულ საუკეთესო პრაქტიკას (Best practice). იმის გათვალისწინებით, რომ კვლევის მთავარი მიზანია გამოაჩინოს სექტორული პოლიტიკის გავლენა ქვეყნის საერთაშორისო ურთიერთობებზე, მთავარ კითხვებზე ამომწურავი პასუხის მიღების და საკითხის სიღრმისეულად შესწავლის მიზნით, კვლევის მეთოდად გამოყენებულ იქნა თვისებრივი კვლევის მეთოდი, რომელიც მოიცავს ნორმატიულ/თეორიულ და ემპირიულ ნაწილებს. კვლევის ემპირიულ ნაწილში, ღია კითხვებზე დაყრდნობით, ნახევრად სტრუქტურირებული სიღრმისეული ინტერვიუ ჩატარდა ექსპერტთან და  სტრატეგიის განვითარების ცენტრის დირექტორის მოადგილესთან ბატონ გოგიტა ღვედაშვილთან, რომელმაც ყურადღება გაამახვილა საქართველოს სახელმწიფოს სექტორული პოლიტიკის როლზე ევროკავშირის კანდიდატის სტატუსის მიღების პროცესში. კვლევის მიგნებები აჩვენებს, რომ პატარა სახელმწიფოები, ისეთი როგორიც საქართველოა, შესაძლოა არ იწვევდეს განსაკუთრებულ ინტერესს დიდ და ჰეგემონ სახელმწიფოებში ან/და გაერთიანებებში, თუმცა დარგობრივი მიმართულებით საგარეო კონტაქტების გაძლიერება, სხვადასხვა ფორმატის საერთაშორისო ღონისძიებებში მონაწილეობა სწორედ ასეთი ქვეყნებისთვის არის პოტენციალის ჩვენების, ცნობადობის გაზრდის და შესაძლებლობების გაძლიერების ერთგვარი საშუალება. წარმოდგენილი კვლევა იძლევა საშუალებას სექტორული პოლიტიკა დაგვანახოს ახლებური რაკურსით, როგორც სახელმწიფოთა შესაძლებლობა განავითარონ და გააღრმავონ საერთაშორისო ურთიერთობები რეგიონის და მსოფლიოს დონეზე სექტორული პოლიტიკის გავლით. საკვნაძო სიტყვები: სტრატეგია, ეროვნული ინტერესები, საერთაშორისო თანამშრომლობა, საქართველო, კატარი. სტატიის DOI:<span style="box-sizing: border-box; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial; font-size: 9pt; line-height: 13.8px; font-family: Arial, 'sans-serif'; color: black;"> <a style="font-family: Arial, 'sans-serif'; font-size: 14.6667px; background-color: transparent; box-sizing: border-box; color: #007bff; text-decoration-line: none;" href="https://doi.org/10.55367/FRKS3639">https://doi.org/10.55367/YPXC6975</a>

PDF-ის ჩამოტვირთვა
ადამიანური რესურსების მართვის სტრატეგიული მიდგომები ჰოსპიტალურ სექტორში
თენგიზ ვერულავა, ანა ჩხეიძე
04/03/2026 აბსტრაქტი

წარმოდგენილი ნაშრომი მიმოიხილავს ადამიანური რესურსების მართვის სტრატეგიებს საავადმყოფოების მართვის კონტექსტში. კვლევის მიზანია იმ ძირითადი გამოწვევებისა და შესაძლებლობების იდენტიფიცირება, რომლებიც ადმინისტრაციულ პროცესებში იჩენს თავს პერსონალის მართვისას. ნაშრომში განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ისეთ სტრატეგიულ მიდგომებს, როგორიცაა კადრების მოტივაცია, პროფესიული გადაწვის პრევენცია და ტექნოლოგიური ინოვაციების ინტეგრაცია ადამიანური რესურსების მართვაში. აღნიშნული სტრატეგიები ხელს უწყობს საავადმყოფოების ადმინისტრაციული ეფექტიანობის გაუმჯობესებას და პაციენტზე ორიენტირებული მომსახურების ხარისხის ამაღლებას. კვლევა ხაზს უსვამს ადამიანური რესურსების სტრატეგიული მართვის გადამწყვეტ როლს ორგანიზაციული მიზნების მიღწევაში და სთავაზობს რეკომენდაციებს პერსონალის მოზიდვისა და შენარჩუნების, მოტივაციის გაძლიერებისა და პროფესიული გადაწვის მართვის მიმართულებით, რაც ჯანდაცვის ორგანიზაციების ოპერაციული პროდუქტიულობისა და მდგრადობის ზრდის წინაპირობას ქმნის. საკვანძო სიტყვები: ადამიანური რესურსების მართვა, საავადმყოფოების ადმინისტრირება, პროფესიული გადაწვა, ციფრული ტრანსფორმაცია, თანამშრომელთა მოტივაცია, შრომითი ურთიერთობები, საქართველო სტატიის DOI:<span style="font-size: 9pt; line-height: 115%; font-family: Arial, 'sans-serif'; color: black; background-image: initial; background-position: initial; background-size: initial; background-repeat: initial; background-attachment: initial; background-origin: initial; background-clip: initial;"> <a href="https://doi.org/10.55367/FRKS3639">https://doi.org/10.55367/FRKS3639</a>

PDF-ის ჩამოტვირთვა
ვესტფალიური სახელმწიფოს კრიზისი და პოსტვესტფალიური კორპორატოკრატია
იოსებ მამასახლისი, დათო ტაბატაძე
04/03/2026 აბსტრაქტი

სტატიის მიზანია ვესტფალიური სახელმწიფოს სუვერენიტეტის ევოლუციური კრიზისისა და მისი ტრანსფორმაციის ანალიზი პოსტვესტფალიური კორპორატოკრატიის პირობებში. თანამედროვე საერთაშორისო პოლიტიკური წესრიგი ხასიათდება ძალაუფლების ისეთი სტრუქტურული გადანაწილებით, რომლის ფარგლებშიც სახელმწიფო თანდათან კარგავს პოლიტიკური გადაწყვეტილების მიღებაზე ექსკლუზიურ კონტროლს, მაშინ როდესაც გლობალური ფინანსური და ტექნოლოგიური აქტორები იძენენ ნორმატიულ და მარეგულირებელ გავლენას. ნაშრომი ეყრდნობა პოლიტიკური რეალიზმისა და ნეორეალიზმის თეორიულ დაშვებებს სახელმწიფოს როლის შესახებ საერთაშორისო პოლიტიკურ სისტემაში (Morgenthau, 1948; Waltz, 1979) ხოლო პარალელურად იყენებს კრიტიკული პოლიტიკური ეკონომიის მიდგომებს, რომლებიც ხაზს უსვამენ გლობალური ფინანსური ძალაუფლების სტრუქტურულ ხასიათს (Strange, 1996; Gill, 1995). კვლევა ეფუძნება თვისებრივ მეთოდოლოგიას და იყენებს კონტენტ-ანალიზისა და შედარებითი ანალიზის მეთოდებს, რაც შესაძლებელს ხდის გამოვლინდეს ის მექანიზმები, რომელთა მეშვეობითაც ეკონომიკური ძალაუფლება ტრანსფორმირდება პოლიტიკურ გავლენად. სტატია თეორიულად და ანალიტიკურად მიმოიხილავს პოსტვესტფალიური კორპორატოკრატიის, როგორც სახელმწიფო მმართველობის ფორმის კონტურებს. კვლევის შედეგები აჩვენებს, რომ სახელმწიფო ინარჩუნებს ფორმალურ იურიდიულ სუვერენიტეტს, თუმცა მისი რეალური ავტონომია მნიშვნელოვნად იზღუდება გლობალური კორპორაციული და ფინანსურ-ტექნოლოგიური სტრუქტურების ზემოქმედების შედეგად. საკვანძო სიტყვები: ვესტფალიური სისტემა, სუვერენიტეტი, კორპორატოკრატია, ფინანსური ჰეგემონია, ალგორითმული მმართველობა სტატიის DOI: <a style="font-family: Arial, 'sans-serif'; font-size: 11pt;" href="https://doi.org/10.55367/CIML3601">https://doi.org/10.55367/CIML3601</a>

PDF-ის ჩამოტვირთვა
აშშ-ის მხარდაჭერა ჩინეთის მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში გაწევრიანების პროცესში
მარიამ ხაჟომია
06/02/2026 აბსტრაქტი

აღნიშნული კვლევა სწავლობს აშშ-ს როლს ჩინეთის მსოფლიო სავაჭრო ორგანიზაციაში (მსო-ში) გაწევრიანების პროცესში 1990-იან წლებში. ძირითადი კვლევითი კითხვა ეხება იმას, თუ რატომ შეუწყო აშშ-მ ხელი ჩინეთის ინტეგრირებას მსო-ში, ქვეყნის სწრაფად მზარდი ეკონომიკური პოტენციალისა და მილიარდზე მეტი მოსახლეობის მიუხედავად. აღნიშნული საკითხის კვლევა განსაკუთრებულ მნიშვნელობას იძენს იმ გარემოების ფონზე, რომ 90-იან წლებში მიღებული გადაწყვეტილება დღემდე განსაზღვრავს სინო-ამერიკულ ურთიერთობებს. მორიგი დამსახურება კი იმაში მდგომარეობს, რომ ქართულ აკადემიურ სივრცეში, აღნიშნული საკითხის ირგვლივ არანაირი ლიტერატურა არ მოიპოვება კვლევა ეფუძნება თვისებრივ მეთოდებს და მრავალფეროვან წყაროებს: სამთავრობო ანგარიშებს, კონგრესის დოკუმენტებს, ექსპერტების ინტერვიუებს, მემუარებს, ოფიციალურ სტატისტიკასა და მედია წყაროებს. ანალიზი განხორციელდა კონტენტ-ანალიზის, დისკურსული ანალიზის, ისტორიული ანალიზისა და შემთხვევათა შესწავლის საშუალებით. ასევე გამოყენებულ იქნა ჩაღრმავებული ინტერვიუ კვლევაში აღწერილ პროცესებში უშუალოდ ჩართულ პირთან. კვლევის მიგნებები მიუთითებს, რომ აშშ-ს პოლიტიკა ჩინეთის მიმართ განიცდიდა შიდასახელმწიფოებრივი და გარე ფაქტორების ზემოქმედებას, რომელთა გავლენის ქვეშ შემუშავდა საგარეო პოლიტიკური კურსი, რომლის უმთავრეს მიზნებს კონკურენტებისთვის ჩინეთის ბაზარზე წვდომის შეზღუდვა, ჩინეთზე ზეგავლენის მოხდენა, მისი წესებზე დაფუძნებულ ორგანიზაციაში გაწევრიანებით და აშშ-ს ეკონომიკური უპირატესობის შენარჩუნება წარმოადგენდა. აღნიშნული ნაშრომი იძლევა მნიშვნელოვან ხედვას სინო-ამერიკული ურთიერთობების დინამიკის, გადაწყვეტილების მიღების კომპლექსურობისა და წარსულის ანალიზის მნიშვნელობაზე აწმყოსა და მომავალში.

PDF-ის ჩამოტვირთვა
სტუდენტზე ორიენტირებული სწავლება პოსტსაბჭოთა სივრცეში საქართველოს უმაღლესი განათლების მაგალითზე
ნათია გეგელაშვილი
06/02/2026 აბსტრაქტი

წინამდებარე თვისებრივი კვლევა იკვლევს სტუდენტზე ორიენტირებული სწავლების (SCL) მიდგომას საქართველოს უმაღლეს საგანმანათლებლო დაწესებულებებში და იყენებს ევრისტიკულ კვლევას, როგორც მეთოდოლოგიას. მონაცემები შეგროვდა სიღრმისეული ინტერვიუების მეშვეობით სხვადასხვა უნივერსიტეტის აკადემიური პერსონალისგან. კვლევა აჩვენებს, რომ SCL-ის ძირითადი პრინციპები — როგორიცაა პერსონალიზაცია, აქტიური სწავლება, პრაქტიკული აქტუალობა და ლექტორის, როგორც ფასილიტატორის როლი — კარგად არის გაგებული, თუმცა მათი განხორციელება დაწესებულებებს შორის არათანმიმდევრულია. კერძო უნივერსიტეტები SCL-ს უფრო წარმატებულად ახორციელებენ მოქნილი სტრუქტურებისა და უკეთესი რესურსების წყალობით, ხოლო საჯარო უნივერსიტეტები ჯერ კიდევ პრაქტიკული სირთულეების წინაშე დგანან. SCL-ის უპირატესობები მოიცავს პიროვნული განვითარების გაძლიერებას, მოტივაციის ზრდასა და ტრანსფერული უნარების გაუმჯობესებას. თუმცა, გამოწვევები კვლავ არსებობს, მათ შორის შრომის ბაზართან სუსტი თანამშრომლობა, ინფრასტრუქტურული ხარვეზები, ტრადიციული აკადემიური კულტურა და სტუდენტთა არასათანადო მომზადების დონე. კვლევა ხაზს უსვამს ინსტიტუციური მხარდაჭერის, ტექნოლოგიური ინტეგრაციისა და თანამედროვე სტუდენტური სერვისების მნიშვნელობას SCL-ის წარმატების უზრუნველსაყოფად.

PDF-ის ჩამოტვირთვა
საბჭოური რეალობის, როგორც კოლექტიური ტრავმის ინსპირაციის, ლიტერატურული რეფლექსია (ოთარ ჩხეიძის „გამოცხადებაი“)
მარიამ მირესაშვილი
06/02/2026 აბსტრაქტი

ქართულ ლიტერატურულ დისკურსში ტრავმული მეხსიერების, როგორც საბჭოური ტოტალიტარული რეჟიმის მემკვიდრეობის გამოვლენის კვლევა, ძალზედ მნიშვნელოვანია. საბჭოთა იმპერიის დაშლის შემდგომ (1991წ.), ქართულ მწერლობას (ცხადია, ჰუმანიტარული მეცნიერებების წარმომადგენლებთან ერთად), ობიექტურად უნდა შეეფასებინა მნიშვნელოვანი სოციოკულტურული მოვლენა - კოლონიური სისტემის დაშლა და პოსტკოლონიური სივრცის შექმნა; გაეაზრებინა საბჭოური რეალობის, როგორც კოლექტიური ტრავმის ინსპირაციის, კონცეპტები. იმის გათვალისწინებით, რომ 1990-იან წლებამდე საქართველო საბჭოთა იმპერიის/სსრკ-ს ერთ-ერთ მოკავშირე რესპუბლიკას წარმოადგენდა, აღნიშნული პერიოდის ქართულ მწერლობაში ტრავმული მეხსიერების, კოლექტიური ტრავმის მახასიათებლები უფრო &bdquo;რუსულ კვალს“ მიყვება. ამ საკითხს დაწვრილებით შევეხებით ოთარ ჩხეიძის რომანზე - &bdquo;გამოცხადებაი“ - მსჯელობისას; არგუმენტირებულად წარმოვაჩენთ, რომ ავტორი ერის კულტურულ/კოლექტიურ ტრავმად განიხილავს 1956 წლის 9 მარტს დატრიალებულ ტრაგედიას - მშვიდობიანი მომიტინგეების დახვრეტას ტოტალიტარული რეჟიმის მიერ. ამ ფაქტმა, როგორც კოლექტიური ტრავმის გამოვლენამ, კარდინალურად შეცვალა საქართველოს პოლიტიკურსოციალური ცხოვრების ფუნდამენტური პრინციპები, დაარღვია ადამიანთა შორის არსებული კავშირები, შეასუსტა სოციალური ერთობა. კვლევამ წარმოაჩინა, რომ აღნიშნულ პერიოდში შექმნილი ნარატივების განლაგებით მათ სპეციფიკურ ისტორიულ და კულტურულ კონტექსტში, რელევანტური პასუხი გაეცემა კითხვას, თუ როგორ ახდენდა გავლენას გარე ფაქტორები კოლექტიური ტრავმის წარმოდგენაზე და როგორ შეუწყო ხელი ამ ნარატივებმა ქართულ საზოგადოებაში ფართო სოციალურ დიალოგს.

2026 — Issue 1